ó㳺íà íàñåëåíèõ ì³ñöüISSN: 2707-0441 eISSN: 2707-045X
Âèïóñê 75, 2025   -   Ñòîð³íêè: 75-85
ÎÕÎÐÎÍÀ ÇÄÎÐÎÂ'ß ÍÀÑÅËÅÍÍß ÇÀ ÓÌΠÄÎÒÐÈÌÀÍÍß ÒÅÕͲÊÈ ÁÅÇÏÅÊÈ ÍÀ ϲÄÏÐȪÌÑÒÂÀÕ ÕÀÐ×ÎÂί ÏÐÎÌÈÑËÎÂÎÑÒ² (îãëÿä ë³òåðàòóðè)
Ìàéêîâà Ñ.Â.1, Áîìáà Ì.ß.1, Ôåäèíà Ë.Î.1
1 Ëüâ³âñüêèé íàö³îíàëüíèé óí³âåðñèòåò ³ìåí³ ²âàíà Ôðàíêà

ÓÄÊ: 613, 614 (1)
https://doi.org/10.32402/hygiene2025.75.075

ÀÍÎÒÀÖ²ß:
Ìåòà. Ìîí³òîðèíã òåõí³êè áåçïåêè íà ï³äïðèºìñòâàõ õàð÷óâàííÿ ó çâ’ÿçêó ³ç ïîã³ðøåííÿì ñèòóàö³¿ ³ç çðîñòàííÿì ê³ëüêîñò³ âèïàäê³â ñàëüìîíåëüîçó òà ëåïòîñï³ðîçó ó ñïîæèâà÷³â çàêëàä³â õàð÷óâàííÿ.
Îá’ºêò ³ ìåòîäè äîñë³äæåííÿ. Ó ñòàòò³ çàïðîïîíîâàíî ïðîô³ëàêòè÷í³ çàõîäè ïðîòè âèïàäê³â ñàëüìîíåëüîçó òà ëåïòîñï³ðîçó ó ñïîæèâà÷³â, ïðîàíàë³çîâàíî â³äïîâ³äí³ñòü âèìîãàì ñèñòåì óïðàâë³ííÿ áåçïå÷í³ñòþ õàð÷îâèõ ïðîäóêò³â ó çàêëàäàõ ðåñòîðàííîãî ñåðâ³ñó.
Ìåòîäè. Äæåðåëà òà ìåòîäè ³íôîðìàö³éíîãî ïîøóêó ó â³ò÷èçíÿíèõ òà çàðóá³æíèõ äðóêîâàíèõ ³ åëåêòðîííèõ âèäàííÿõ º íàñòóïíèìè: ìåòîäè ñèíòåçó òà àíàë³çó, ïîð³âíÿííÿ òà óçàãàëüíåííÿ ³íôîðìàö³éíèõ äàíèõ.
Ðåçóëüòàòè äîñë³äæåííÿ òà ¿õ îáãîâîðåííÿ. Çà ñòàòèñòè÷íèìè òà ³íôîðìàö³éíèìè äàíèìè íàóêîâèõ ³ ïðàêòè÷íèõ íàäáàíü ïðîñë³äêîâàíî âèïàäêè øëóíêîâî-êèøêîâèõ ³íôåêö³é, çîêðåìà, ñàëüìîíåëüîçó òà ëåïòîñï³ðîçó. Ïðîàíàë³çîâàíî îñòàíí³ âèïàäêè ìàñîâèõ îòðóºíü ó ñó÷àñíèõ ðåñòîðàíàõ òà ïîðóøåííÿ îñíîâíèõ àñïåêò³â âèðîáíè÷î¿ áåçïåêè íà ï³äïðèºìñòâàõ õàð÷óâàííÿ. Çàïðîïîíîâàíî íåîáõ³äí³ çàõîäè ç çàáåçïå÷åííÿ îõîðîíè çäîðîâ’ÿ òà áåçïåêè õàð÷îâî¿ ïðîäóêö³¿ ó çàêëàäàõ õàð÷óâàííÿ.
Âèñíîâêè. Ó ñòàòò³ ïðîàíàë³çîâàíî ïîðóøåííÿ îñíîâíèõ àñïåêò³â âèðîáíè÷î¿ áåçïåêè íà ï³äïðèºìñòâàõ õàð÷óâàííÿ òà íàãîëîøåíî íà àêòóàëüíîñò³ ïîñò³éíîãî ìîí³òîðèíãó âèðîáíè÷î¿ áåçïåêè çà ÄÑÒÓ, ÄÑàíÏ³Í òà ÍÀÑÑÐ, îñê³ëüêè çà äàíèìè â³ää³ëó îðãàí³çàö³¿ åï³äíàãëÿäó ÖÃÇ â îñòàíí³ ðîêè â Óêðà¿í³ ñïîñòåð³ãàºòüñÿ çðîñòàííÿ ê³ëüêîñò³ âèïàäê³â ñàëüìîíåëüîçó, ëåïòîñï³ðîçó. Ó ìåæàõ ïðîåêòó «Ìîäåðí³çàö³ÿ åï³äíàãëÿäó ó ñôåð³ ãðîìàäñüêîãî çäîðîâ’ÿ Óêðà¿íè» (MISUPH), ùî ðåàë³çóºòüñÿ ÄÓ «Öåíòð ãðîìàäñüêîãî çäîðîâ’ÿ ÌÎÇ Óêðà¿íè» â ðàìêàõ ïðîãðàìè EU4Health ï³äòðèìàòè Äåðæàâíó ñëóæáó Óêðà¿íè ç ïèòàíü áåçïå÷íîñò³ õàð÷îâèõ ïðîäóêò³â òà çàõèñòó ñïîæèâà÷³â òà Äåðæàâíèõ óñòàíîâ ̳í³ñòåðñòâà îõîðîíè çäîðîâ'ÿ Óêðà¿íè ó âèïàäêàõ ðåàãóâàííÿ íà íàäçâè÷àéí³ ïî䳿 â ãàëóç³ ãðîìàäñüêîãî çäîðîâ’ÿ.

ÊËÞ×β ÑËÎÂÀ:
Âèðîáíè÷à áåçïåêà, áåçïå÷í³ñòü õàð÷îâèõ ïðîäóêò³â, çàõèñò ñïîæèâà÷³â, îõîðîíà çäîðîâ’ÿ.

˲ÒÅÐÀÒÓÐÀ:
1. [On approval of the Regulations on the State Service of Ukraine for Food Safety and Consumer Protection. Resolution of the Cabinet of Ministers of Ukraine No. 667 of September 2, 2015]. Ukrainian. Available from: https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/667-2015-ï#Text
2. [On the safety and quality of food products (as amended and supplemented from 06.09.2005 No. 2809 IV)]. Law of Ukraine. Official Gazette of Ukraine. 2025;42. Ukrainian.
3. Regulation (EC) No 852/2004 of the European Parliament and of the Council of 29 April 2004 on the hygiene of foodstuffs. Available from: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2004/852/oj/eng
4. [On ensuring the sanitary and epidemiological well-being of the population. Law of Ukraine dated 24.02.1994 No. 4004-XII (as amended and supplemented by the Law of Ukraine dated 16.05.2007, No. 1026-U)]. Kyiv; 1994. Ukrainian.
5. [On approval of the Regulations on state sanitary and epidemiological supervision in Ukraine. Resolution of the Cabinet of Ministers of Ukraine No. 1402, 22.06.1999 (No. 1109 with amendments and additions of 04.09.2003)]. Ukrainian.
6. [On approval of the Regulations on the State Sanitary and Epidemiological Service. Resolution of the Cabinet of Ministers of Ukraine No. 1272 of 2004 (as amended and supplemented by No. 1022 of 26.07.2006)]. Official Gazette of Ukraine. 2004;29. Ukrainian.
7. [On approval of the Rules for the operation of restaurant establishments. Order of the Ministry of Economy and European Integration of Ukraine No. 219 (as amended and supplemented by No. 309 of 09.10.2006)]. Kyiv; 2002. 52 p. Ukrainian.
8. [On drinking water and drinking water supply]. Law of Ukraine of January 10, 2002 No. 2918-III. Official Gazette of Ukraine. 2002;6:1. Ukrainian.
9. [On fish, other aquatic living resources and food products from them]. Law of Ukraine dated 05.02.2004, No. 1461-IU. Bulletin of the Verkhovna Rada of Ukraine. 2003;15:107. Ukrainian.
10. Bomba MYa, Pandyak IG, Fedyna LO, Maikova SV et al. [Environmental Sustainability and Safety of Raw Materials for Food Production]. Bomba MYa, editor. Lviv: Ivan Franko National University of Lviv; 2025. 372 p. Ukrainian.
11. Koretskyi VL, Orlova NM. [To the problem of food security and monitoring the quality of life of the population of Ukraine]. [Nutrition problems]. 2006;1:42-4. Ukrainian.
12. Moskalenko VF, Gruzieva TS, Haliienko LI. [Features of nutrition of the population of Ukraine and their impact on health]. [Social medicine]. 2015;3:64-73. Ukrainian.
13. Peresichnyi MI, Korzun VM, Kravchenko MF. [Human nutrition and the modern environment: theory and practice]. Kyiv: KNTEU; 2005. 526 p. Ukrainian.
14. Odarchenko MS, Stepanov VI, Chernenko YaM. [Fundamentals of labor protection: textbook]. Kharkiv; 2017. 334 p. Ukrainian.
15. Mezentseva IO. [Safety of production processes and equipment: a textbook. Occupational safety. Part I. Organizational and technical measures for labor safety]. Kharkiv: NTU “KhPI”: 2022. 246 p. Ukrainian.
16. [Equipment for food and processing industries: traditions and innovations. Domestic and world experience [Electronic resource]: scientific-auxiliary bibliography index]. Olabodi OV, editor. Kyiv: National University of Food Technology, Scientific-Technical Library; 2020. 247 p. Ukrainian. Available from: https://dspace.nuft.edu.ua/server/api/core/bitstreams/20fbef79-f93d-4a44-b44c-80b515367b06/content
17. Korzun VN. [Hygiene of public catering]. Kyiv: KNTEU; 2002. 236 p. Ukrainian.
18. Ivanova OV, Kaplina TV. [Sanitation and hygiene of restaurant establishments: a textbook]. Sumy: University Book; 2012. 399 p. Ukrainian.
19. [Poisoning in Kulykov: all patients discharged from hospital]. Lviv Media. Ukrainian. Available from: https://lviv.media/society/3206-otruiennia-u-kulykovi-usikh-khvorykh-vypysaly-z-likarni/?utm_source=chatgpt.com
20. Food Safety: Modern Problems: Handbook. Babyuk AV, Makarova OV, Rogozynsky MS, Romaniv LV. Chernivtsi: [Books-XXI]; 2005. 456 p. Ukrainian.
21. Yevlash VV et al. [Hygiene and sanitation of restaurant establishments: textbook]. [Publisher: World of Books]; 2020. 246 p. Ukrainian.
22. Bomba MYa, Ivashkiv LYa. [Healthy nutrition as a strategic resource of national security of Ukraine]. Bulletin of the National Academy of Sciences of Ukraine. 2013;6:32-41. Ukrainian.
23. Bocharova OV. [Goods Safety Management: textbook]. Odesa: Atlant; 2014. 376 p. Ukrainian.
24. Dubinina AA, Maliuk LP, Seliutina HA et al. [Toxic substances in food products and methods for their determination: textbook]. Kyiv: Professional; 2007. 384 p. Ukrainian.
25. Simakhina H, Naumenko N. [Innovations in food technologies]. [Goods and Markets]. 2015;1:189-201. Ukrainian.
26. [In recent years, the number of patients with salmonellosis, leptospirosis, and Lyme disease has been increasing in Ukraine]. Rayon.in.ua. Ukrainian. Available from: https://medicine.rayon.in.ua/news/804959-v-ostanni-roki-v-ukraini-zbilshuetsya-kilkist-khvorikh-na-salmoneloz-leptospiroz-ta-khvorobu-layma
27. Sergeyeva TA, Kruglov YuV, Bugaenko NS, Korshenko VA. [Epidemic process of acute intestinal infections in Ukraine against the background of the COVID-19 epidemic]. [Preventive Medicine. Theory and Practice]. 2023;4(4):28-33. Ukrainian. Available from: https://preventmed.com.ua/2024/01/15/epidemichnyj-proczes-gostryh-kyshkovyh-infekczij-v-ukrayini-na-tli-epidemiyi-covid-19